برگزاری کارگاه تخصصی «ارزیابی تأثیر پدیده انسو بر اقلیم و کشاورزی ایران»

کارگاه تخصصی «ارزیابی تأثیر پدیده انسو بر اقلیم و کشاورزی ایران» با تدریس مهران زند، دانشیار جغرافیای طبیعی پژوهشکده، ۱۴ آبان‌ماه ۱۴۰۵ برگزار شد. این نشست با هدف ارتقای دانش علمی و توانمندسازی متخصصان و بهره‌برداران بخش کشاورزی در مواجهه با نوسانات اقلیمی ناشی از ال‌نینو و لانینا طراحی شده بود. در این کارگاه، مهران زند با مرور شاخص‌های آماری بارش کشور طی سال‌های ۱۹۵۱ تا ۲۰۲۵ نشان داد که میانگین بارش ایران در سال‌های ال‌نینو (حدود ۲۶۲.۷ میلی‌متر) به‌طور محسوسی بیشتر از سال‌های لانینا (حدود ۲۰۸.۲ میلی‌متر) است، اما تأکید کرد که این رابطه خطی نبوده و به شدت تحت تأثیر دورپیوندهای دیگر نظیر IOD،MJO  و الگوهای بندالی است.
بخش نخست ارائه به تحلیل سازوکارهای جوی و پیش‌بینی‌های فصلی اختصاص داشت. زند با اشاره به گزارش‌های سازمان جهانی هواشناسی (WMO) مبنی بر شکل‌گیری یک «سوپر ال‌نینو» در سال ۲۰۲۶، تشریح کرد که چگونه جابه‌جایی جت استریم به سمت جنوب و تقویت سامانه‌های مدیترانه‌ای می‌تواند منجر به افزایش بارش‌های پاییزی و زمستانی در غرب و جنوب‌غرب ایران شود. وی در عین حال هشدار داد که زمستان پیش‌رو احتمالاً گرم و کم‌برف خواهد بود و کاهش ذخایر برفی، ذوب زودهنگام و افزایش نسبی دما چالش‌های جدی برای تأمین آب تابستان ایجاد می‌کند.
در بخش دوم، پیامدهای کشاورزی این پدیده به عنوان یک «شمشیر دولبه» مورد بررسی قرار گرفت؛ افزایش رطوبت خاک، تقویت کشت دیم و تغذیه مراتع به عنوان فرصت‌ها و خطر سیلاب‌های ناگهانی، فرسایش خاک، شیوع آفات و خطر سرمازدگی دیررس بهاره به عنوان تهدیدهای اصلی شناسایی شدند.
در بخش پایانی، زند بر ضرورت گذار از «مدیریت بحران» به «مدیریت ریسک» و اتخاذ رویکرد کشاورزی هوشمند اقلیمی (CSA) تأکید کرد و با ارائه چک‌لیست اقدامات فوری برای مدیران استانی، خواستار برنامه‌ریزی پیشگیرانه و تطبیقی شد.