طرح های کلان
۱. طرح ملی مدیریت و ساماندهی رودخانههای کشور
این طرح با هدف تحلیل رفتار هیدرولیکی رودخانهها، کنترل فرسایش، مدیریت رسوب، تعیین حریم و بستر رودخانهها، ساماندهی مسیر جریان و کاهش مخاطرات طبیعی اجرا شده و یکی از مهمترین برنامههای ملی گروه محسوب میشود.
۲. طرح ملی مدیریت رسوب مخازن سدها
این طرح بر بررسی فرآیند انتقال رسوب، ارزیابی رسوبگذاری مخازن سدها، تحلیل اثرات رسوب بر عملکرد سازههای آبی و ارائه راهکارهای مدیریتی برای افزایش عمر مفید مخازن متمرکز بوده است.
۳. طرح ملی مهندسی سواحل کشور
از مهمترین طرحهای کلان گروه، اجرای مطالعات جامع در زمینه:
• تحلیل امواج،
• انتقال رسوب ساحلی،
• طراحی و ارزیابی موجشکنها،
• حفاظت و ساماندهی سواحل،
است که در پروژههای متعدد ملی به کار گرفته شده است.
۴. طرح ملی ارزیابی عملکرد سازههای هیدرولیکی
این طرح شامل مطالعه عملکرد بندهای انحرافی، آبگیرها، سرریزها، سازههای کنترل سیلاب و حفاظت کنارهها با استفاده از مدلهای فیزیکی و عددی است و به کاهش ریسک طراحی و بهینهسازی سازهها کمک کرده است.
۵. طرح توسعه فناوریهای مدلسازی رودخانه و سواحل
یکی از طرحهای راهبردی گروه، طراحی و توسعه مدلهای فیزیکی و عددی برای تحلیل رفتار رودخانهها و سواحل و ارزیابی سناریوهای مدیریتی است که بهعنوان ابزار پشتیبان تصمیمگیری در پروژههای ملی مورد استفاده قرار گرفته است.
۶. طرح راهبردی مدیریت آبراههها و مسیلهای کشور
در این طرح، گروه موفق به:
• تدوین برنامه راهبردی تحقیقات،
• اولویتبندی پژوهشها،
• ایجاد بانک اطلاعات رودخانهها،
• طبقهبندی آبراهههای کشور،
شده است که مبنای برنامهریزی ملی در این حوزه محسوب میشود.
۷. طرح توسعه فناوری کنترل سیل و رسوب
این طرح شامل موارد ذیل است:
• توسعه نرمافزار بهینهسازی اقدامات کنترل سیل،
• بررسی آزمایشگاهی سازههای اصلاحی،
• ارائه الگوهای طراحی سازههای کنترل سیلاب،
• توسعه فناوریهای کاهش رسوب،
۸. طرح ساماندهی خشکرودهای کشور
اجرای مطالعات ساماندهی خشکرودهای استان مرکزی، شهر جدید پرند و سایر مناطق کشور با هدف:
• کنترل سیلاب،
• حفاظت کنارهها،
• بهرهبرداری از رواناب،
• کاهش خسارات،
از جمله طرحهای کلان کاربردی گروه است.
۹. طرح تدوین استانداردها و دستورالعملهای ملی
گروه در قالب یک برنامه ملی موفق به تدوین:
• دستورالعمل طراحی، اجرا و نگهداری طرحهای مهار فرسایش،
• ضوابط طراحی آبگیرهای طرحهای پخش سیلاب،
• معیارهای طراحی سازههای رودخانهای،
شده است که مبنای بسیاری از طرحهای اجرایی کشور قرار گرفتهاند.
۱۰. طرحهای ملی مدلسازی فیزیکی سازههای آبی و ساحلی
از مهمترین پروژههای کلان اجراشده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• مدل فیزیکی بند انحرافی جایزان؛
• مدل فیزیکی بند انحرافی زوال؛
• مدل فیزیکی سد کوثر؛
• مدل فیزیکی حوضچه رسوبگیر گردابی کرخه؛
• مدل فیزیکی موجشکنهای بندر چابهار، بندر شهید بهشتی، بندر گناوه، بندر پارس جنوبی و پسابندر.
۱۱. طرح ملی پایش هیدرودینامیک سواحل
این طرح شامل اندازهگیری امواج، جریانها و رسوب در مناطق مختلف ساحلی از جمله خلیج پزم، ریشهر، بابلسر، بندر شهید بهشتی، بوشهر، رمین و بریس بوده و دادههای پایه موردنیاز برای طراحی بنادر و حفاظت سواحل را فراهم کرده است.
۱۲. طرح ملی توسعه و احیای مانگرو
از شاخصترین طرحهای کلان گروه، مکانیابی پهنههای جزر و مدی مناسب برای کاشت مانگرو در استانهای خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان است که ظرفیت کاشت حدود ۴۱۲ میلیون اصله نهال را شناسایی کرده و از پروژه ملی کاشت یک میلیارد درخت پشتیبانی علمی کرده است.
جمعبندی:
طرحهای کلان گروه پژوهشی مهندسی رودخانه و سواحل را میتوان در شش محور راهبردی خلاصه کرد:
1. مدیریت و ساماندهی رودخانهها و آبراهههای کشور.
2. مدیریت سیلاب، فرسایش و رسوب در مقیاس ملی.
3. مهندسی، حفاظت و پایش سواحل و بنادر.
4. توسعه فناوریهای مدلسازی، نرمافزارها و سامانههای تصمیمیار.
5. تدوین استانداردها و دستورالعملهای ملی در مهندسی رودخانه و سواحل.
6. اجرای پروژههای ملی اثرگذار در حوزه احیای اکوسیستمهای ساحلی، حفاظت از زیرساختهای آبی و توسعه پایدار منابع آب و خاک.